Je medewerkers hebben gemiddeld tientallen accounts. Voor elke applicatie een wachtwoord, voor elk systeem een inlogcode. En dan ook nog de MFA-melding op hun telefoon die ze halverwege een vergadering wegtikken. Wachtwoordbeheer is een dagelijkse last geworden. Tegelijk is het een serieus beveiligingsrisico. Meer dan 80 procent van alle datalekken begint bij gestolen of zwakke inloggegevens. Passkeys beloven dat anders te doen, als onderdeel van een sterke aanpak op het gebied van security en compliance. Maar is wachtwoordloos werken echt de opvolger van MFA? Of is het een technologie die nog niet klaar is voor jouw organisatie van 150, 250 of 400 medewerkers?
Wat is een passkey en hoe werkt het?
Een passkey is een digitale sleutel die is opgeslagen op het apparaat van de gebruiker. Denk aan een laptop, telefoon of tablet. Bij het inloggen bewijst het apparaat de identiteit van de gebruiker via een lokale verificatie. Dat kan biometrie zijn, zoals een vingerafdruk of gezichtsherkenning, maar ook een pincode die alleen op het apparaat staat. Er gaat geen wachtwoord over het netwerk. Er is geen centraal wachtwoordenbestand dat gehackt kan worden.
Het technische fundament is gebaseerd op publieke-sleutelcryptografie. Bij het aanmaken van een account worden twee sleutels gegenereerd: een publieke sleutel die bij de dienst wordt opgeslagen en een privésleutel die het apparaat nooit verlaat. Bij het inloggen bewijst het apparaat dat het de bijbehorende privésleutel heeft, zonder die sleutel ooit te delen. Phishing werkt niet meer. Credential stuffing ook niet. De aanvaller heeft simpelweg niets om te stelen.
Voor een logistiek bedrijf met meerdere vestigingen en 200 medewerkers die dagelijks inloggen op Microsoft 365 en interne applicaties, betekent dit een fundamentele verbetering van de beveiliging. Zonder dat medewerkers er iets extra’s voor hoeven te doen.
Wat is het verschil met MFA?
Multi-factor authenticatie, kortweg MFA, voegt een extra verificatiestap toe bovenop het wachtwoord. Je weet iets (het wachtwoord) en je hebt iets (de authenticator-app of sms-code). MFA is effectief. Het stopt een groot deel van de aanvallen waarbij gestolen wachtwoorden worden misbruikt. Maar MFA lost het onderliggende probleem niet op: het wachtwoord zelf blijft bestaan.
Passkeys vervangen het wachtwoord volledig. Er is geen eerste factor meer die gestolen kan worden. De verificatie zit in het apparaat en de biometrie van de gebruiker. Dat maakt passkeys in theorie sterker dan traditionele MFA. Bovendien valt de MFA-melding die medewerkers moeten bevestigen weg. Minder wrijving, hogere beveiliging.
Toch is MFA niet meteen overbodig. Veel organisaties hebben applicaties die nog geen passkeys ondersteunen. Legacy-systemen, sectorspecifieke software, oudere ERP-omgevingen: die zijn niet van de ene op de andere dag klaar voor wachtwoordloos werken. MFA blijft voorlopig een noodzakelijke laag voor alles wat passkeys nog niet ondersteunt.
Passkeys en Microsoft 365: wat kun je vandaag al doen?
Microsoft is een van de koplopers op het gebied van passkey-ondersteuning. Via Microsoft Entra ID, voorheen Azure Active Directory, kun je passkeys al inzetten voor zakelijke accounts. Medewerkers kunnen inloggen op Microsoft 365-applicaties via Windows Hello for Business, een FIDO2-beveiligingssleutel of een passkey opgeslagen op hun telefoon.
SPS werkt als Microsoft Solutions Partner nauw samen met organisaties die de overstap naar de SPS Modern Workplace maken. De SPS Modern Workplace is gebouwd op Microsoft 365 en Azure. Dat maakt passkey-integratie voor die omgevingen een logische stap. Niet als experiment, maar als onderdeel van een bredere identiteits- en toegangsstrategie.
Een productiebedrijf met 300 medewerkers dat werkt met gedeelde werkstations op de werkvloer heeft andere uitdagingen dan een zakelijke dienstverlener waar iedereen een eigen laptop heeft. De implementatie verschilt, maar de richting is dezelfde: minder wachtwoorden, meer grip op wie toegang heeft en wanneer.
Wanneer is jouw organisatie klaar voor wachtwoordloos werken?
Wachtwoordloos werken is geen knop die je omzet. Het vraagt om een gestructureerde aanpak. Drie factoren bepalen de gereedheid van jouw organisatie.
De eerste factor is het apparaatlandschap. Passkeys werken het best als medewerkers werken op beheerde apparaten. Dat betekent dat de apparaten zijn ingeschreven in een Mobile Device Management-omgeving en worden beheerd volgens een vast beleid. Zonder dat fundament is de implementatie complex en de beveiliging niet gegarandeerd.
De tweede factor is de applicatieportefeuille. Welke applicaties gebruik jij dagelijks? Ondersteunen die passkeys of FIDO2? Voor moderne SaaS-applicaties is dat steeds vaker het geval. Voor oudere systemen is het een ander verhaal. Een eerlijk beeld van jouw applicatielandschap voorkomt dat je halverwege vastloopt.
De derde factor is de gebruikerservaring. Wachtwoordloos werken moet eenvoudiger zijn dan wat medewerkers nu doen. Als de overstap meer stappen vraagt of onduidelijk is, werken medewerkers er omheen. Goede onboarding en heldere communicatie zijn geen bijzaak maar een voorwaarde voor succes.
SPS brengt dit in kaart via Gensys, het eigen monitoring- en CMDB-platform. Daarmee hebben de experts van SPS realtime inzicht in het apparaatlandschap, de applicatieomgeving en de toegangspatronen van jouw organisatie. Zo weet je precies waar je staat voordat je begint.
Passkeys en NIS2: een logische combinatie
De NIS2-richtlijn vraagt van organisaties in aangewezen sectoren dat zij aantoonbare maatregelen nemen op het gebied van toegangsbeveiliging en identiteitsbeheer. Passkeys dragen daar direct aan bij. Ze elimineren een van de grootste risicofactoren: het gestolen of zwakke wachtwoord.
Bovendien bieden passkeys aantoonbaarheid. Je kunt laten zien dat medewerkers inloggen via sterke, phishing-resistente authenticatie. Dat is precies wat NIS2 vraagt: niet alleen maatregelen nemen, maar ook kunnen aantonen dat die maatregelen werken.
Voor zorginstellingen is dit extra relevant. Medewerkers in de zorg werken in omgevingen waar snelle toegang tot systemen essentieel is, maar waarbij de beveiliging van patiëntdata niet in het geding mag komen. Passkeys geven snel toegang zonder dat er een wachtwoord ingevoerd hoeft te worden. Dat is rustiger voor de medewerker en veiliger voor de organisatie. SPS ondersteunt zorgorganisaties actief bij hun NIS2-gereedheid, inclusief de keuzes rondom authenticatie en identiteitsbeheer.
Stappenplan: zo begin je met wachtwoordloos werken
Je hoeft niet meteen de hele organisatie om te gooien. Een gefaseerde aanpak werkt het best. Begin met een pilot bij een afgebakende groep gebruikers, bij voorkeur een afdeling die werkt met moderne applicaties en beheerde apparaten. Evalueer de ervaringen en pas de aanpak aan voordat je uitrolt naar de rest van de organisatie.
Zorg vervolgens dat het apparaatbeheer op orde is. Passkeys zijn zo sterk als het apparaat waarop ze staan. Als apparaten niet worden beheerd, gepatcht en bewaakt, ontstaat er een nieuw risico. Managed Continuity van SPS omvat precies dat: doorlopend apparaatbeheer, 24/7 monitoring via Gensys en directe actie als er iets afwijkt.
Houd MFA als vangnet voor applicaties die nog geen passkeys ondersteunen. Een hybride aanpak is realistisch en veilig, zolang je er bewust mee omgaat. Stel duidelijke beleidsregels in: welke applicaties mogen nog met wachtwoord worden gebruikt, welke niet. En plan wanneer je die resterende applicaties migreert naar een sterkere authenticatiemethode.
Wachtwoordloos werken is geen toekomstmuziek meer. De technologie is beschikbaar, de standaarden zijn volwassen en Microsoft 365 ondersteunt passkeys vandaag al. Voor organisaties met 100 tot 500 medewerkers is dit het moment om de stap te zetten: niet als vervanging van alle bestaande beveiliging tegelijk, maar als gerichte verbetering van de zwakste schakel. Wil je weten waar jouw organisatie staat en wat de eerste stap is? Ontdek hoe SPS jouw identiteits- en toegangsbeveiliging structureel versterkt via Managed Services
Veelgestelde vragen over passkey-authenticatie
Kunnen passkeys worden gestolen of gekopieerd?
Een passkey verlaat het apparaat nooit. De privésleutel is opgeslagen in de beveiligde chip van het apparaat en is niet exporteerbaar. Iemand die jouw wachtwoord steelt via phishing of een datalek heeft niets aan een passkey. Dat maakt passkeys fundamenteel veiliger dan elk wachtwoord, ook in combinatie met MFA.
Wat gebeurt er als een medewerker zijn apparaat verliest?
Bij verlies of diefstal van een apparaat vervalt de toegang via de passkey op dat apparaat. Via het identiteitsbeheersysteem, zoals Microsoft Entra ID, kan de IT-afdeling het apparaat op afstand uitschrijven en de sessies intrekken. De medewerker kan via een ander beheerd apparaat een nieuwe passkey aanmaken. Dit is een gecontroleerd proces dat past binnen het apparaatbeheer dat SPS voor jouw organisatie uitvoert.
Is wachtwoordloos werken ook geschikt voor medewerkers die minder digitaal vaardig zijn?
Ja, voor veel medewerkers is wachtwoordloos werken juist eenvoudiger. Een vingerafdruk of gezichtsherkenning is intuïtiever dan een complex wachtwoord onthouden en een MFA-code invoeren. De uitdaging zit in de overgang. Goede uitleg vooraf en ondersteuning tijdens de eerste weken maken het verschil. SPS begeleidt organisaties bij die overgang, van technische implementatie tot gebruikersondersteuning, via een gestructureerde aanpak voor adoptie en change management.
perts
